DÜZENSİZLİKTEN KURTULANTURİZM BAŞARISI
Akdeniz'in turkuaz sularına uzanan görkemli Toros Dağları'nın yamacında yer alan Alanya, doğanın kendisine bahşettiği eşsiz bir potansiyeli on yıllardır içinde barındırıyordu. Coğrafi konumu ve neredeyse yıl boyu istikrarlı olan mevsim koşulları sayesinde her dönem aktive yapmak mümkün. Aktiviteler arasında heyecan arayanlar için yamaç paraşütü adeta vazgeçilmezler arasında. Bu potansiyel, yaklaşık yirmi yıl önce bir avuç yamaç paraşütü sevdalısının rotayı keşfetmesiyle filizlendi. Zamanla ticari bir faaliyete dönüşen bu serüven, Alanya'yı alternatif turizmde bu yönüyle de bir marka olmasına katkı sunan çok önemli bir aktivite haline dönüştü. Ancak rastgele yapılan, belirli bir disiplin altında işlemeyen sistem nedeniyle hem yatırımcılar hak ettiklerini kazanamıyor hem de sık sık kazalar yaşanıyordu. Tüm bunlara son vermek için kurumsal bir vizyon ve düzenlemeden yoksun olduğu için uzun yıllar boyunca asıl potansiyelinin gölgesinde saklı kaldı.
KAYMAKAM ÜRKMEZER VİZYON KAZANDIRDI
Alanya'da yamaç paraşütü denince akla gelenler maalesef potansiyeliyle orantılı gitmediği fark edildi. Şehrin genel turizm dinamikleri içinde büyük ölçüde fark edilmeyen, kendi kaderine terk edilmiş ve amatör koşullarda sürdürülen "ek iş" gibi görülen yamaç paraşütü konusunda yaşanan başıboşluktan çıkıp bir marka haline gelinmesi için ilk adım 2021’de atıldı. Sık sık yaşanan kazalarla anılmadan turizm imajına katkı sunacak çalışmalar konusunda Alanya Kaymakamı Dr. Fatih Ürkmezer’in talimatı ile çalışmalara başlandı.
Kronikleşmiş sorunları, sektörün geleceğini tehdit etmemesi için önce takeof uçuşların yapıldığı Yassı Tepe'deki kalkış pistinin yüzde 12 gibi tehlikeli derecede düşük bir eğime ve 18x30 metrelik yetersiz boyutlara sahip atlayış noktasına düzenleme getirilmesi için düğmeye basıldı. Eğimin azlığı ve mesafenin kısalığı özellikle rüzgarın hafif olduğu anlarda pilotların yeterli hıza ulaşmasını engelleyerek tehlikeli kalkışlara ve sık sık kazalara neden oluyor, toprak zeminden uçan tozlar paraşütlerin gözeneklerine yapışarak ömrünü kısaltıyordu. Alanya’da yamaç paraşütünde belirli bir denetim mekanizması olmadığından başka turizm destinasyonlarında belgesi ve yetkisi bulunmadığı için uçamayan pilotlar için çalışma alanına dönüştüğü de tespit edilerek yeterlilik konusu masaya yatırıldı. Alanya'yı potansiyel bir macera turizmi merkezi olmaktan çıkarıp, “ucuz ama riskli” bir aktivite noktası olarak konumlandırılmasının önüne geçilmesi amaçlandı.
ALANYA YAMAÇ PARAŞÜTÜNDE RADİKAL DEĞİŞİM
2020 yılında Alanya Kaymakamı olarak göreve başlayan Dr. Fatih Ürkmezer, bu kontrolsüz gidişatı ve Alanya'nın elinden kayıp giden bu büyük fırsatı fark edip radikal bir kararla konunun üzerine gitmeye başladı. Kaymakam Ürkmezer’in öncülüğünde, yamaç paraşütü faaliyetlerinin röntgeni çekilerek tüm sorunlar, kronikleşmiş alışkanlıklar ve güvenlik açıkları tek tek masaya yatırıldı. Bu süreç, sadece bir dizi kural getirmek değil, aynı zamanda sektörün zihniyetini ve kültürünü temelden değiştirecek bir devrimin başlangıcı oldu.
"ALANYA MODELİ" OLUŞTURULDU
Kaymakam Ürkmezer'in öncülüğünde, pilotlar, acenteler, Türk Hava Sporları Federasyonu, Türk Hava Kurumu, ALKÜ Spor Bilimleri Fakültesi, ilgili kamu kurumlarının görüşü alınarak, Antalya’da bir benzeri olmayan, kapsamlı bir yasal çerçeve oluşturuldu. 14 ana madde ve 22 sayfadan oluşan bu detaylı genelge, Antalya Valiliği'nin "2021/2 sayılı Genelgesi" olarak yayımlandığında, bu alanda Antalya’da ilan edilmiş ilk ve en kapsamlı düzenleme oldu.
AMATÖR KÜMEDEN DÜNYA STANDARTINA
2021 turizm sezonuyla birlikte hayata geçirilen "Alanya Modeli" olarak anılan düzenlemeye göre; Kaçak uçuşlara ve yetkisiz pilotlara göz açtırılmadı. Tüm uçuşlar, geliştirilen online bir sistemle anlık olarak kayıt altına alınmaya başlandı. Tecrübeli pilotlar ve kamu görevlilerinin de bulunduğu 16 kişilik bir ‘Uçuş Kontrol Heyeti’ kuruldu. Bu heyet, her gün pistte görev yaparak pilot belgelerinden malzeme kontrollerine, anlık meteorolojik değerlendirmelerden alkol testlerine kadar her detayı titizlikle denetlemeye başladı. Pilot olmanın standartları yeniden tanımlandı. Kuralları ihlal edenlere ise tavizsiz cezalar kesildi. Örneğin, en tehlikeli hatalardan biri olan bağlantı hatasını yapan iki pilota aynı gün içerisinde altışar ay uçuştan men cezası verilmesi, yeni dönemin ciddiyetini herkese gösterdi. Acentaların faaliyet belgesi alması, belirli standartlarda ofis ve transfer araçlarına sahip olması zorunlu oldu. Düzenlemelerin en somut ve en etkili adımı ise kronik bir yara haline gelen kalkış pistinin tamamen yeniden inşası edildi. Kaymakam Ürkmezer’in talimatı ile 2023'de inşasına başlanan yeni pist, yüzde 22'lik ideal eğime, 35 metre genişliğe ve 110 metre uzunluğa ulaştırılarak Türkiye’nin en büyük ve dünya standartlarında olan kalkış pisti olarak hizmet girdi.
UÇUŞLAR KAYIT ALTINA ALINDI
Yapılan bu bütüncül ve kararlı çalışmalar, kısa sürede meyvelerini verdi. Alanya'da yamaç paraşütü, korkuyla anılan riskli bir aktivite olmaktan çıkıp; güvenli, konforlu ve prestijli bir turizm markasına dönüştü. Bu dönüşüm, sadece imajı düzeltmekle kalmadı, aynı zamanda bölge ekonomisine olan katkısını da rekor seviyede artırdı. Bu anlamda Alanya’da yapılan yamaç paraşütü faaliyetlerinde; bütün uçuşlar online kayıt altına alınması bu uçuşların faturalandırılıp vergilendirilmesi gibi yapılan köklü değişiklikler ile kamu yararına en üst düzeyde katkı sağladı. Bu olağanüstü dönüşümü en net şekilde rakamlar ortaya koymakta.
İSTAHDAM; GELİR VE GÜVENLİK ARTTI
Mevzuat düzenlemesi ve pistteki yenilik öncesinde yıllık ortalama 12 bin olan uçuş sayısı, patlama yaparak 2023-2024 yıllarında ortalama 57 bine ulaştı. Pilot sayısı 23'ten 118'e yükseldi. Sadece 7 olan yasal acente sayısı, profesyonel bir yapıya kavuşarak 24'e çıktı. Sektörün yarattığı doğrudan istihdam 28 kişiden 92 kişiye yükseldi. Ortalama 40 dolar olan ve kalitesizlikle özdeşleşen uçuş ücretleri, artan talep ve hizmet kalitesiyle 75 dolar seviyesine çıktı. Bu hem işletmelerin gelirini artırdı hem de Alanya'nın daha nitelikli bir turizm profili çizmesine yardımcı oldu. Geçmişte yılda elliye yakın kazanın yaşandığı bölgede, 2024 yılında sadece sekiz adet küçük çaplı ve önemsiz olarak değerlendirilebilecek kaza meydana geldi.
EĞİTİM MERKEZİNE DÖNÜŞTÜ
Eksiklerin tespit edilerek yasam mevzuat değişikliği ve pistin dünya standartlarına göre düzenlenmesinin ardından Alanya aynı zamanda Türkiye Hava Sporları Federasyonu (THSF) ve Türk Hava Kurumu (THK) için vazgeçilmez bir eğitim merkezi haline geldi. Artık yılda yaklaşık 800 yamaç paraşütü öğrencisi Alanya'nın göklerinde eğitim alıyor. Şehir, ulusal ve uluslararası hedef yarışmalarına ev sahipliği yaparak adını sadece turizmle değil, sporla da dünyaya duyuruyor. Alanya, doğru vizyon, kararlı bir liderlik ve kurumsal bir yapılanmayla atıl bir potansiyelin nasıl vizyoner bir başarı hikayesine dönüştürülebileceğini tüm Türkiye'ye göstermiş oldu. Türkiye’nin farklı kentlerinde yamaç paraşütü yapılan bölgelerde de Alanya Modelinden örnek alarak bu aktivitenin gelişmesi için çalışıyor.
